बालविवाह रोक्नेलाई अभिभावकको धम्की

ललित बसेल
सुर्खेत, १२ असार ः वालविवाह गर्नुहुदैन भनेकै आधारमा अहिले सुर्खेतका वावालिकाहरुले अभिभावकको धम्की सहनु परेको छ । जिल्लालाई यसै वर्षभित्रमा वालविवाह मुक्त घोषणा गर्ने साझा प्रतिबद्धता अनुरुप वालवालिकाहरु आफै यो अभियानमा सक्रिय छन् । तर समुदायमा काम गर्दा आफुहरुले पटक-पटक धम्कीहरु वेहोर्नु परेको उनीहरुको गुनासो छ ।
जिल्लाको पूर्वी गाविस घुमखहरेमा रहेको एकीकृत वाल नेटवर्कमा आवद्ध वालवालिकाहरुले यस्तै धम्की सहनु परेको छ । नेटवर्ककी अध्यक्ष स्वस्तिका एलजीले गाउंमा वाल विवाह रोक्न खोज्दा ज्यान मार्ने धम्की आएको बताईन । उनको समुदायमा वाल विवाह गर्न हुदैन भनेकै आधारमा अभिभावकहरुले अपहेलना गर्ने गुनासो उनले गरिन् ।
विशेषगरी स्थानीय राजनीतिक दलहरुले पनि आफुलाई सहयोग नगरेको उनको भनाई छ । समुदायले सहयोग नगर्दा गाविसमा ६ ओटा वावविवाहहरु रोक्न असफल भएको समेत उनले जानकारी दिईन् ।
त्यस्तै घुमखहरेमै रहेको लालिगुरांस वाल समुहकी अध्यक्ष गीता सुनारले वाल विवाहको विरोध गरेवापत आफुहरु गाउंलेको नजरमा घृणित भइरहेको वताइन् । उनले भनिन्- 'हामीलाई यो अभियानमा लाग्न निकै चुनौती छ । गाउंमा कसैले पनी सहयोग गर्दैनन्, बरु धम्क्याउंछन् ।ु आफुहरुले गाउंमा वाल विवाह रोक्नका लागि जति पहल गरेपनि अभिभावकहरुले नकारात्मक रुपमा हेर्ने गरेको उनको अनुभव छ ।
त्यस्तै लेखफर्सामा क्रियाशील वालवालिकाहरु पनि यस्ता धम्की सहन वाध्य छन् । यो गाविसलाई गतवर्षको मंसिरमा वाल विवाह मुक्त घोषणा गरिएपनि वालविवाहहरु रोकिएका छैनन् । लेखफर्सा वालनेटवर्कका अध्यक्ष ओमप्रसाद भट्टराईका अनुसार समुदायले सहयोग नगर्दा वालविवाह हुने गरेका छन् ।
उनले गांउमा वाल विवाह रोक्नखाज्दा आफुहरु लखेटिनु परेको दुखेसो पोखे । यस्तै गाविसका प्रतिनीधीले समेत वेवास्ता गर्ने गरेको उनको भनाइ छ । नेटवर्कका अनुसार बालविवाह मुक्त घोषणा भएपछि पनि गाविसमा ५ वटा वालविवाह भएका छन् । जसमा वाल समुहरुको प्रयासमा ३ वटा विवाह रोकिएका छन् भने २ वटा प्रहरीमा पुगेका छन् ।
बालविवाह विरुद्धको अभियानमा अहिले जिल्लामा वालकभन्दा पनि वालिकाहरु सक्रिय छन् । तर ती वालिकाहरुले परिवारवाट नै अभियानमा जान रोकावट हुने गरेको वताएका छन् ।
यता बालबालिकाहरुमाथि हुने हिंसा विरुद्धमा कार्यरत संस्था सुरक्षित समाजले भने सरकारी निकाय नै उदासिन भएकाले यो वर्षभित्रमा जिल्लालाई वाल विवाह मुक्त घोषणा गर्न सम्भव नभएको जनाएको छ । संस्थाका कार्यक्रम संयोजक कौशिला चन्दले वालवालिकाहरु सक्रियरुपमा लागिपरेपनी कानुनी रुपमा कडाइ नगरिएसम्म वालविवाह रोक्न चुनौति रहेको बताउछिन् । संस्थाका अनुसार समुदायमा वाल क्लवहरु सक्रिय भएपछि वाल विवाहमा कमी आएको छ । तर अभिभावकवाट आउने धम्की र उपेक्षा वालवालिकाहरुका लागि मुख्य चुनौती बनेको संस्थाले जनाएको छ ।